W pracy · Ze sobą
Emocje pod presją
jak czytać informacje zawarte w emocjach i adekwatnie na nie reagować
Dlaczego reaguję silniej, niż wymaga tego sytuacja? Jak odróżnić emocje związane z tym, co dzieje się teraz, od reakcji na dawne doświadczenia?
- Dla kogo
- zespoły, kadra, grupy dorosłych
- Forma
- stacjonarnie, u zamawiającego albo w Cieszynie
- Czas trwania
- 7 godzin z przerwami
- Status
- Na zamówienie
- Poziom
- bez wcześniejszego przygotowania
„Nie rozumiem, dlaczego ta uwaga wywołała we mnie tak silną reakcję.”
Ktoś wypowiada jedno zdanie, a Ty reagujesz z siłą, która zaskakuje również Ciebie. Później pojawiają się zmieszanie, wstyd lub poczucie winy. Postanawiasz następnym razem lepiej się kontrolować, ale w kolejnej napiętej sytuacji reakcja się powtarza. Warto wtedy przyjrzeć się temu, co przeżywasz, zanim spróbujesz po raz kolejny powstrzymać samo zachowanie.
Emocje niosą informacje o tym, co ma dla nas znaczenie, i uczestniczą w podejmowaniu decyzji. Badania Antonia Damasia pokazywały trudności decyzyjne u osób, u których zaburzenie procesów emocjonalnych współwystępowało z zachowaną zdolnością logicznego rozumowania. Daniel Kahneman opisywał z kolei udział szybkich, automatycznych procesów w myśleniu oraz to, jak uzasadniamy swoje wybory. Te perspektywy pomagają zrozumieć, dlaczego sama deklaracja „zachowam spokój” może nie wystarczyć.
W Analizie Transakcyjnej przyglądamy się także emocjom pasożytniczym — utrwalonym reakcjom emocjonalnym, które mogą przesłaniać inne, autentyczne uczucia. Drugim ważnym pojęciem jest „gumka”: związek obecnej sytuacji z dawnym doświadczeniem. Dzisiejsza uwaga może przywołać wcześniejsze poczucie odrzucenia, wstydu czy zagrożenia. Rozpoznawanie tych powiązań pomaga pytać, na co właściwie reagujemy i czego potrzebujemy w obecnej sytuacji.
Ten warsztat ma sens, jeśli
- zauważacie u siebie reakcje silniejsze, niż wymaga tego zdarzenie
- napięcie rozładowuje się w kontakcie z osobą niezwiązaną z jego przyczyną
- zapewnieniom „wszystko w porządku” towarzyszą oznaki nierozwiązanego napięcia
- po trudnym spotkaniu ludzie przez kilka dni unikają kontaktu, ale nikt o tym nie rozmawia
- złość w zespole lub rodzinie wyraża się głównie przez ironię i milczenie
- mimo deklarowanego spokoju trudno rozluźnić ciało i zauważyć własne napięcie
- presja terminów wpływa na sposób, w jaki zwracacie się do siebie
- komuś trudno rozpoznać i nazwać własne emocje
Czym się zajmiemy
- Jak rozpoznawać i nazywać to, co czuję?
- Czym różni się świadome przeżywanie emocji od stanu, w którym trudno zapanować nad reakcją?
- Po jaką reakcję emocjonalną sięgam najczęściej i jakie inne uczucia może ona przesłaniać?
- Jak wcześniejsze doświadczenia wpływają na siłę obecnych reakcji?
- Jakie sygnały z ciała pomagają mi zauważyć narastające emocje?
- Jak mówić o napięciu bez oskarżania drugiej osoby?
- Co mogę zrobić, kiedy napięcie narasta, zanim zareaguję impulsywnie?
- Jak rozmawiać o emocjach w zespole z poszanowaniem prywatności?
Jak pracujemy
Zaczynamy od rozpoznawania i nazywania emocji. Następnie pracujemy na sytuacjach uczestników, w parach i małych grupach, zwracając uwagę także na sygnały z ciała. Korzystamy z Analizy Transakcyjnej, nurtu stworzonego przez Erica Berne’a: pojęć emocji pasożytniczych, „gumki” oraz stanów Ja. Pomagają one przyjrzeć się utrwalonym reakcjom i wpływowi wcześniejszych doświadczeń na zachowanie pod presją. Odwołuję się również do markerów somatycznych Antonia Damasia i dwóch systemów myślenia opisanych przez Daniela Kahnemana. Każdy sam decyduje, czym chce się podzielić. Obowiązuje zasada poufności.
Efekty
Przećwiczysz rozpoznawanie emocji i towarzyszących im sygnałów, zanim zareagujesz impulsywnie. Przyjrzysz się sytuacjom, w których obecne zdarzenie uruchamia reakcję związaną z wcześniejszym doświadczeniem. Rozwiniesz także słownictwo pomagające mówić o napięciu bez oskarżania innych. Utrwalone sposoby reagowania wymagają dalszej pracy; warsztat pomaga je zauważać i lepiej rozumieć.
Warsztat ma charakter psychoedukacyjny: pomaga zrozumieć omawiane mechanizmy i ćwiczyć umiejętności związane z jego tematem. Nie zastępuje psychoterapii. Jeśli trudności powtarzają się od lat mimo wiedzy i prób zmiany, warto przyjrzeć się potrzebie bardziej pogłębionej pracy. Gdy podczas warsztatu ujawni się taka potrzeba, porozmawiamy o formie wsparcia lepiej dopasowanej do sytuacji.
Jak to organizujemy
Przed warsztatem rozmawiamy o wyzwaniach zespołu lub grupy i na tej podstawie dopasowuję program. Pracujemy w gronie do 14 osób, aby zapewnić czas i uważność potrzebne do omówienia osobistych doświadczeń. Warsztat odbywa się w miejscu uzgodnionym z zamawiającym lub w Cieszynie, w Fundacji Zielone Pojęcie. Wycenę przygotowuję indywidualnie po spotkaniu.
Kto prowadzi
Katarzyna Wojciechowska
Psychoterapeutka i psychoedukatorka w nurcie Analizy Transakcyjnej, wykładowczyni akademicka i autorka książki o zarządzaniu doświadczeniem klienta. Warsztat realizuje Fundacja Edukacyjno-Rozwojowa Zielone Pojęcie, organizacja pożytku publicznego z Cieszyna, która prowadzi warsztaty, pomoc psychologiczną i mediacje.
Napisz, w jakich sytuacjach emocje utrudniają Waszej grupie porozumienie. Podczas krótkiej rozmowy sprawdzimy, czy proponowana forma pracy będzie odpowiednia.
Zapytaj o warsztat