W pracy · Wśród ludzi
Komunikacja i trudne rozmowy
Jak rozmawiać o problemie bez wzajemnych oskarżeń
Dlaczego przygotowane argumenty zawodzą, gdy rozmowa staje się osobista? Jak rozpoznać ten moment i wrócić do sprawy?
- Dla kogo
- zespoły, kadra, grupy dorosłych
- Forma
- stacjonarnie, u zamawiającego albo w Cieszynie
- Czas trwania
- 7 godzin z przerwami
- Status
- Na zamówienie
- Poziom
- bez wcześniejszego przygotowania
„Odkładam tę rozmowę od miesiąca, a im dłużej czekam, tym trudniej ją zacząć.”
Odkładasz rozmowę, licząc, że później będzie łatwiej znaleźć właściwe słowa. Albo, że stanie się cud i problem przestanie istnieć. Tymczasem nierozwiązana sprawa budzi coraz większe napięcie. Kiedy wreszcie zaczynacie rozmawiać, mówisz więcej, niż zamierzasz, albo nie poruszasz tego, co najważniejsze. Problem pozostaje, a do kolejnej rozmowy dochodzi obawa przed reakcją drugiej osoby.
W trudnej rozmowie znaczenie ma zarówno jej temat, jak i to, jak traktujemy siebie nawzajem. Kiedy uwaga o zadaniu zostaje odebrana jako ocena człowieka, łatwo o obronę, atak lub wycofanie. Argumenty dotyczące sprawy mogą wtedy nie wystarczyć. Analiza Transakcyjna pomaga przyglądać się powtarzalnym wymianom komunikatów, w tym grom psychologicznym, po których uczestnicy pozostają ze znajomym poczuciem niezrozumienia lub krzywdy.
Warto nauczyć się zauważać moment, w którym zamiast szukać rozwiązania zaczynamy bronić siebie, przypisywać intencje lub rozliczać wcześniejsze urazy. Dopiero wtedy możemy zdecydować, jak zareagować i wrócić do tematu. Przygotowanie do trudnej rozmowy obejmuje więc także rozpoznanie własnych reakcji — szczególnie tych, które uruchamiają się pod wpływem napięcia.
Ten warsztat ma sens, jeśli
- rozmowy o wynikach lub podziale obowiązków są odkładane tygodniami
- ta sama nierozwiązana sprawa wraca co kilka miesięcy
- po trudnej rozmowie ludzie unikają kontaktu przez kilka dni
- obawa przed reakcją drugiej osoby powstrzymuje przed przekazaniem informacji zwrotnej
- rozmowa o zadaniu szybko zamienia się w ocenę charakteru lub intencji
- ktoś zapewnia, że „nie ma sprawy”, ale jego dalsze zachowanie wskazuje na napięcie
- w zespole lub rodzinie problem omawia się z innymi zamiast z osobą, której dotyczy
Czym się zajmiemy
- Jak przygotować trudną rozmowę i zacząć ją bez oskarżenia?
- Po czym rozpoznam, że rozmowa odchodzi od sprawy w stronę wzajemnych ocen?
- Jak reagować, gdy druga osoba milczy lub odpowiada atakiem?
- Jak przyjąć trudną informację o sobie i pozostać w rozmowie?
- Jakie wcześniejsze doświadczenia wpływają na mój sposób reagowania w napięciu?
- Jak wrócić do rozmowy, która zakończyła się konfliktem lub wycofaniem?
- Jak jako grupa postępujemy, gdy bezpośrednia rozmowa nie wystarcza do rozwiązania trudności?
Jak pracujemy
Zaczynamy od rozpoznawania powtarzalnych sposobów komunikowania się. Podstawą jest Analiza Transakcyjna, nurt stworzony przez Erica Berne’a. Stany Ja pomagają zrozumieć nasze myśli, emocje i zachowania w rozmowie, a analiza transakcji — sposób wymiany komunikatów. Przyglądamy się też grom psychologicznym i temu, jak rozmowa zaczyna odtwarzać znajomy konflikt. Ćwiczymy w parach na sytuacjach zgłaszanych przez uczestników. Wspólnie omawiamy przebieg rozmów i konkretne zachowania, bez oceniania osób. Każdy decyduje, czym chce się podzielić. Obowiązuje zasada poufności.
Efekty
Przygotujesz schemat trudnej rozmowy, z którego możesz korzystać w codziennych sytuacjach. Przećwiczysz rozpoznawanie momentów wzajemnego oceniania i wracanie do tematu. Grupa uzgodni zasady komunikacji oraz postępowania wtedy, gdy samodzielna rozmowa nie przynosi rozwiązania. Warsztat pomaga rozwijać umiejętności potrzebne w takich sytuacjach, ale nie zastępuje pracy nad długotrwałym konfliktem.
Warsztat ma charakter psychoedukacyjny: pomaga zrozumieć omawiane mechanizmy i ćwiczyć umiejętności związane z jego tematem. Nie zastępuje psychoterapii. Jeśli trudności powtarzają się od lat mimo wiedzy i prób zmiany, warto przyjrzeć się potrzebie bardziej pogłębionej pracy. Gdy podczas warsztatu ujawni się taka potrzeba, porozmawiamy o formie wsparcia lepiej dopasowanej do sytuacji.
Jak to organizujemy
Przed warsztatem rozmawiamy o sytuacjach, w których komunikacja sprawia grupie trudność. Na tej podstawie dopasowuję program. Pracujemy w gronie do 14 osób, aby zapewnić czas na ćwiczenie rozmów w parach i ich omówienie. Warsztat odbywa się w miejscu uzgodnionym z zamawiającym lub w Cieszynie, w Fundacji Zielone Pojęcie. Wycenę przygotowuję indywidualnie po spotkaniu.
Kto prowadzi
Katarzyna Wojciechowska
Psychoterapeutka i psychoedukatorka w nurcie Analizy Transakcyjnej, wykładowczyni akademicka i autorka książki o zarządzaniu doświadczeniem klienta. Warsztat realizuje Fundacja Edukacyjno-Rozwojowa Zielone Pojęcie, organizacja pożytku publicznego z Cieszyna, która prowadzi warsztaty, pomoc psychologiczną i mediacje.
Napisz, jakie rozmowy sprawiają Waszej grupie trudność. Wspólnie sprawdzimy, czy ten warsztat będzie odpowiednią formą pracy.
Zapytaj o warsztat